DENİZ ÜSTÜ (OFFSHORE) RÜZGAR ENERJİSİ NEDİR?
Genellikle okyanus veya büyük göller gibi su alanlarında bulunan rüzgar türbinleri tarafından üretilen elektrik, deniz üstü rüzgar enerjisi olarak adlandırılır. Karadaki ortamlarla karşılaştırıldığında, bu türbinler genellikle daha büyük ve daha tutarlı rüzgar hızlarına sahip bölgelerde inşa edilir.
DENİZ ÜSTÜ RÜZGAR ENERJİSİ NE İŞE YARAR
Açık deniz rüzgar enerjisini elde etmek için yüzer platformlar üzerine veya okyanus tabanına yerleştirilmiş dev rüzgar türbinleri kullanılır. Süreçte birden fazla önemli aşama vardır:
1. Yer seçimi: en iyi rüzgar düzenine ve en az çevresel zarara sahip uygun yerlerin seçilmesi.
2. Teknik ve Çevresel Değerlendirmeler: Sahanın fizibilitesini garanti altına almak için kapsamlı araştırmaların yapılması.
3. Tasarım ve Planlama: Rüzgar çiftliğinin teknik gereksinimlerinin ve yerleşim planının geliştirilmesi.
4. Kurulum: Temellerin, tellerin ve türbinlerin inşa edilmesi ve kurulması.
5. İşletme ve Bakım: Rüzgar çiftliğinin güvenli ve etkili bir şekilde çalıştığından emin olmak.
DENİZ ÜSTÜ RÜZGAR ENERJİSİ KURULUMU
Deniz üstü rüzgar türbinlerinin kurulum süreci karmaşık ve karışık olmasına rağmen, genellikle aşağıdaki beş temel adımı içerir:
1. Kurulum öncesi saha hazırlığı:
Çalışmaya başlamak için okyanus tabanının taranması gerekmektedir. Bu prosedür, potansiyel tehlikelerin veya engellerin tespit edilmesini mümkün kılar ve türbinlere sağlam bir temel sağlamak için okyanus tabanının kazılması veya düzleştirilmesinin gerekli olduğunu gösterebilir.
2. Temel kurulumu:
Türbinin tipik olarak devasa çelik ceketler veya monopiller olan çelik temelleri, sondaj makineleri ile donatılmış özel gemiler tarafından kurulur. Temelleri deniz tabanına delmek için hidrolik çekiçler kullanılır.
3. Türbin kurulumu:
Temeller sabitlendikten sonra türbinler özel kurulum gemileriyle bölgeye taşınır. Bu aşamada türbin temele cıvatalanır ve nasel ile rotor kanatları kule üzerine kaldırılır.
4. Kablo kurulumu:
Uzman kablo döşeme gemileri, türbinleri bir açık deniz enerji santraline bağlayan bir su altı ağı oluşturmak için çeşitli teknikler kullanarak kabloları deniz tabanına gömer.
5. Devreye alma:
Her şeyin olması gerektiği gibi çalıştığından emin olmak için kablolar ve türbinler kurulduktan sonra rüzgar çiftliği kapsamlı testlerden geçirilir. Sistem, gerekli tüm elektrik, güvenlik ve performans testlerinin başarıyla tamamlanmasının ardından faaliyete geçer.
Kurulum sahasındaki su derinliği, bir rüzgar türbini için gereken temel türünü belirler:
– 15 metrenin altındaki derinlikler: Dibe sabitlenmiş kalın çelik silindirler olan monopillerden yararlanır.
– 30 metrenin altındaki derinlikler için: çelik veya betondan yapılmış platformlara sahip yerçekimi temel sistemleri önerilir.
– 30 ila 35 metrenin altında: Birkaç ankraj noktasına sahip bir kafes çerçeveden yapılmış temeller olan ceketler gibi daha karmaşık yapılar kullanılır. Bunlar arasında deniz tabanına sabitlenen ayaklar ve türbin şaftına bağlanan bir geçiş parçası bulunmaktadır.
DENİZ ÜSTÜ RÜZGAR ENERJİSİNİN AVANTAJLARI
Karadaki rüzgar enerjisi ve diğer geleneksel enerji kaynakları ile karşılaştırıldığında, açık deniz rüzgar enerjisinin birçok avantajı vardır.
1. Daha Yüksek Rüzgar Hızları: Daha güçlü ve daha istikrarlı rüzgarlar açık deniz ortamlarında avantajlıdır.
2. Daha Az Arazi Kullanımı Çatışması: Açık deniz rüzgar çiftlikleri ile kentsel veya tarımsal gelişim için kullanılan araziler arasında daha az çatışma vardır.
3. Ölçeklenebilirlik: Açık deniz rüzgar çiftlikleri büyük kapasitelere ulaşarak enerji ağlarına önemli katkılar sağlayabilir.
4. Çevresel Faydalar: Fosil yakıtlara daha az bağımlılık, sera gazı emisyonlarını azaltarak iklim değişikliğiyle mücadeleye katkıda bulunur.
AÇIK DENİZ RÜZGAR ENERJİSİNDEKİ ZORLUKLAR
Avantajlarına rağmen, açık deniz rüzgar enerjisinin birçok zorluğu vardır:
– Yüksek Başlangıç Maliyetleri: Açık deniz rüzgar projeleri, inşaat ve bakım için önemli miktarda yatırım gerektirir.
– Teknik Karmaşıklıklar: Zorlu deniz ortamlarında türbin inşa etmek ve işletmek teknik açıdan zorludur.
– Çevresel Endişeler: Deniz ekosistemleri ve kuş popülasyonları üzerindeki potansiyel etkiler yönetilmelidir.
DENİZ ÜSTÜ RÜZGAR ENERJİSİ NİN GELECEK BEKLENTİLERİ
Açık deniz rüzgar enerjisinin önünde parlak bir gelecek var gibi görünmektedir ve birçok faktör sürdürülebilir büyümeye işaret etmektedir:
– Artan Yatırımlar: Hem kamu hem de özel yatırımcılar tarafından açık deniz rüzgar projelerine daha fazla para aktarılıyor.
– Teknolojik Gelişmeler: Devam eden araştırma ve geliştirme çalışmaları daha ekonomik ve verimli türbin tasarımları üretmektedir.
– Küresel Genişleme: Daha fazla ülke açık deniz rüzgar enerjisinin potansiyelinin farkına vardıkça, bunu yenilenebilir enerji kaynakları planlarına entegre ediyor.
AÇIK DENİZ RÜZGAR ENERJİSİNDEN NASIL YARARLANABİLİRİZ?
Hem çevre hem de ekonomiler açık deniz rüzgar enerjisinin benimsenmesinden büyük fayda sağlayabilir:
– İş Yaratma: Açık deniz rüzgar çiftliklerinin inşası ve yönetimi çok sayıda istihdam yaratır.
–Enerji Güvenliği: Ülkenin enerji güvenliğinin güçlendirilmesi, enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesini gerektirir.
– Sürdürülebilir Kalkınma: Yenilenebilir bir enerji kaynağı sunarak, açık deniz rüzgar enerjisi sürdürülebilir büyümeyi teşvik eder.
TÜRKİYE’DE DENİZ ÜSTÜ RÜZGÂR ENERJİSİ POTANSİYELİ
2035 yılına kadar 5 GW offshore rüzgar kapasitesine ulaşmayı hedefleyen Türkiye’nin 2022 Ulusal Enerji Planı kamuoyuna açıklandı. Türkiye’nin teknik deniz üstü rüzgâr potansiyeli Dünya Bankası tarafından 75 GW olarak tahmin edilmekte olup, bunun 12 GW’ı sabit dipli açık deniz rüzgârı, 63 GW’ı ise yüzer deniz üstü rüzgârı için en uygun olanıdır.
TÜRKİYE’DE DENİZ ÜSTÜ RÜZGAR ENERJİSİ
Kurulumlar için en iyi ikinci yıl 2023 oldu. 2023 yılı sonu itibariyle dünya genelinde 75 GW deniz üstü rüzgâr enerjisi kapasitesi faaliyete geçmiştir. Öngörülere göre, doğru düzenlemelerin yapılması halinde 2033 yılına kadar dünya genelinde 487 GW açık deniz rüzgâr enerjisi kullanılabilir hale gelebilir. Araştırma, açık deniz rüzgârının Avrupa, Çin ve Amerika Birleşik Devletleri dışında tüm dünyaya nasıl yayıldığını, Latin Amerika, Asya-Pasifik ve Avrupa’da yükselen pazarların önemli roller oynadığını vurguluyor. Tedarik zinciri sorunları ve enflasyon gibi aşılması gereken engeller olsa da gelecek parlak görünüyor.